Houd contact met je kind
Over alcohol en drugs praten met je kinderen lukt niet als je geen goed contact met hen hebt.

  • Praat over allerlei zaken die belangrijk voor hen zijn, toon belangstelling voor grote en kleine gebeurtenissen in hun leven.
  • Wanneer je kinderen ouder worden en minder vaak thuis zijn: weet waar ze zich mee bezighouden, wie hun vrienden zijn, met wie ze uitgaan, wat ze doen, hoe zo’n avond eruitziet, hoe ze thuiskomen.

Informeer jezelf
Zoek naar informatie over drugs. Dat kun je ook samen met je kind doen. Als je goed geïnformeerd bent, kun je beter aangeven waarom je grenzen stelt.

  • Lees de informatie over drugs.
  • Bezoek de ouderavond over drugs als de school van je kind die organiseert (of vraag, bijvoorbeeld via de ouderraad, of zoiets georganiseerd kan worden).

Houd het onderwerp bespreekbaar

  • Een onderwerp is bespreekbaar als jij en je kind het gevoel hebben dat jullie vrij kunnen zeggen wat je wilt. Dat is makkelijker wanneer je dat ook al doet als ze jong zijn en niet pas voor het eerst als ze zich in het uitgaansleven storten.
  • Bespreekbaar maken wil niet zeggen dat je het onderwerp te pas en te onpas aan moet snijden. Maar negeer het niet als er een aanleiding voor is. Bijvoorbeeld als ze er op school les over krijgen, of wanneer er op tv aandacht aan wordt besteed.

Uitstellen is belangrijk

  • Alcohol en drugs zijn belemmerend voor de geestelijke en fysieke ontwikkeling. Wanneer een kind op jonge leeftijd begint aan alcohol of cannabis, is de kans op verslaving op latere leeftijd groter.
  • Het advies is duidelijk: geen alcohol en geen drugs onder de 18 jaar. Er is geen veilige hoeveelheid alcohol, en de hersenen ontwikkelen zich nog tot ongeveer 25 jaar. Een duidelijke regel werkt: kinderen die thuis alcohol mogen proeven, gaan later juist vaker en meer drinken. Zorg dat jouw normen over drugs duidelijk zijn en dat je kind begrijpt waarom je daar regels over stelt.
    Stel grenzen
  • Stel haalbare doelen voor jezelf, stel regels en leg je kind uit waarom.
  • Zeker bij jonge pubers is het belangrijk om duidelijke grenzen aan te geven voor drugsgebruik.
  • Ook als ze ouder zijn hebben ze behoefte aan grenzen. Het overschrijden van die grenzen hoort bij de leeftijd; kinderen proberen uit hoever ze kunnen gaan. Juist nu is duidelijkheid van jouw kant belangrijk.
  • Beloon positief gedrag.
  • Bespreek met andere ouders welke regels zij hanteren. Kijk of jullie gezamenlijk iets af kunnen spreken.

Begeleid je kind naar zelfstandigheid
Stimuleer je kind om eigen ideeën te vormen over dingen als vriendschap, seksualiteit, alcohol, roken en omgaan met geld.
Moedig jongeren aan om aan activiteiten deel te nemen die bijdragen aan zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Geef ze bijvoorbeeld de verantwoordelijkheid voor de verzorging van een huisdier of andere taken in huis. Stimuleer ze in het ontwikkelen van talenten.

Wees je bewust van je voorbeeldfunctie

  • Je hoeft geen geheelonthouder te zijn maar realiseer je: hoe jij je gedraagt heeft invloed op de mening van je kind en op zijn of haar gedrag.
  • Als jij rookt, drinkt of drugs gebruikt wil dat nog niet zeggen dat je je kind niet kunt begeleiden. Ga dus even goed het gesprek aan.
  • Je kind heeft ook met andere opvoeders te maken: op school en bij vrienden thuis. Zorg dat je weet welke regels op school gelden en hoe docenten omgaan met hun voorbeeldfunctie. Hetzelfde geldt voor regels bij de vrienden van je kind. Informeer wat de school van je kinderen doet en zou kunnen doen.

Informeer wat de school van je kinderen doet en zou kunnen doen

  • De meeste scholen geven lessen over roken, vapen, drinken en drugs. Voor basisscholen is er bijvoorbeeld het programma Helder op School van het Trimbos-instituut, met ook een ouderavond. Veel scholen doen daarnaast iets extra’s, zoals projecten, het opstellen van een genotsmiddelenbeleid, schoolregels en afspraken over leerlingen die misschien problemen hebben en het informeren van hun ouders.
  • Informeer bij de school wat zij binnen en buiten de les doet op het gebied van roken, drinken en drugs.
  • Stel het onderwerp aan de orde in een vergadering van de ouderraad. Misschien kan de ouderraad de school stimuleren om een tabak-, alcohol- en drugsbeleid te ontwikkelen.

Praat ook over vapen

Vapen begint jong. In groep 8 heeft 4 procent van de kinderen weleens gevapet, op de middelbare school (12 tot en met 16 jaar) al ruim 1 op de 5 (HBSC 2025). Bijna alle vapes bevatten nicotine, en dat is zeer verslavend en schadelijk voor jonge hersenen. Vapes mogen niet verkocht worden aan jongeren onder de 18, en vapes met een smaakje zijn sinds 2024 helemaal verboden. Toch komen ze via illegale verkopers en sociale media bij kinderen terecht. Maak ook over vapen duidelijke afspraken. Tips voor ouders vind je op helderopvoeden.nl.

Wat zegt de wet over alcohol?

Jongeren onder de 18 mogen geen alcohol kopen en geen alcohol bij zich hebben op straat. De boete is 50 euro voor 14- en 15-jarigen en 100 euro voor 16- en 17-jarigen. Een volwassene die alcohol voor een minderjarige koopt of doorgeeft, krijgt ook een boete.

Meer informatie en hulp

Bijgewerkt in oktober 2026 op basis van informatie van het Trimbos-instituut en de Rijksoverheid.